Xây dựng RPC Server cho Excel / Access bằng Delphi – Tận dụng lại DLL và bảo mật mã nguồn (1 người xem)

[phuongnam366377]

---

Xây dựng RPC Server cho Excel / Access bằng Delphi – Tận dụng lại DLL và bảo mật mã nguồn​

Trong quá trình phát triển các hệ thống tự động hóa cho Excel / Access, chúng ta thường gặp một vấn đề quen thuộc:

• Logic xử lý nằm ở nhiều máy
• Mã nguồn VBA dễ bị lộ
• Khó cập nhật khi thay đổi thuật toán

Một giải pháp khá thú vị là đưa toàn bộ logic lên Server và để Excel / Access gọi từ xa qua RPC (Remote Procedure Call).
Điều này thực chất không phải là công nghệ mới – nó đã tồn tại hơn 30 năm, nhưng ngày nay vẫn được dùng trong nhiều hệ thống hiện đại.

---

1. Một chút lịch sử: từ DCOM đến gRPC​

Trước đây hệ sinh thái Windows của Microsoft đã sử dụng DCOM và COM+ để các chương trình gọi hàm từ xa.
Ví dụ:

• Microsoft Excel
• Microsoft Access

có thể gọi các COM component chạy trên server.
Cách này từng rất phổ biến trong các hệ thống:

• ERP
• hệ thống ngân hàng
• hệ thống doanh nghiệp Windows

Sau này khi internet phát triển, các công nghệ RPC hiện đại xuất hiện như:

• gRPC
• REST API
• Microservices

Dù công nghệ thay đổi, ý tưởng cốt lõi vẫn giống nhau:

Máy khách gọi một hàm trên máy chủ như gọi hàm local.

---

2. RPC Server cho Excel / Access hoạt động như thế nào?​

Kiến trúc đơn giản:

Excel / Access (VBA)
        │
        │ RPCExecute()
        ▼
RPC Server (Delphi)
        │
        │ Load DLL Plugin
        ▼
Business Logic DLL

Luồng xử lý:
Excel / Access gọi

RPCExecute("127.0.0.1",9000,"MathPlugin.dll","Add","[5,7]")

RPC Server nhận request
Server load DLL plugin
Gọi hàm bên trong DLL
Trả kết quả lại cho Excel

---

3. Ví dụ thực tế​

VBA trong Excel / Access​

Sub Test()

    Debug.Print RPCExecute("127.0.0.1", 9000, "MathPlugin.dll", "Add", "[5,7]")

End Sub

Kết quả:

12

---

DLL phía Server (Delphi)​

function Add(A, B: Integer): Integer;
begin
  Result := A + B;
end;

Server sẽ gọi hàm này và trả kết quả về cho VBA.

---

4. Điểm mạnh cực kỳ thú vị của mô hình này​

Tái sử dụng DLL đã viết​

Nếu trước đây bạn đã viết:

Math.dll
Finance.dll
AI.dll

Bạn không cần viết lại.
Chỉ cần:

RPCLoadDLL('MathPlugin.dll');

Server có thể gọi trực tiếp.

---

Bảo mật mã nguồn​

VBA thường bị lộ logic vì người dùng có thể:

Alt + F11

xem toàn bộ code.
Với RPC:

Excel / Access
    ↓
chỉ gọi hàm

Logic nằm ở server.
Người dùng không thể xem thuật toán.

---

Cập nhật cực nhanh​

Nếu thay đổi thuật toán:

Replace DLL

Không cần:

• cập nhật Excel
• cập nhật Access
• gửi file mới

Toàn bộ client tự dùng logic mới ngay lập tức.

---

Hỗ trợ nhiều ngôn ngữ​

Client có thể viết bằng:

• VBA
• Python
• C#
• JavaScript
• Go

Miễn là gửi request đúng format.

---

5. So sánh với các công nghệ RPC khác​

Công nghệ	Nền tảng	Độ phức tạp	Phù hợp Excel/Access
COM / DCOM	Windows	Trung bình	✔ tốt
REST API	Cross-platform	Dễ	✔
gRPC	Cross-platform	Khó hơn	✔
RPC + DLL Plugin	Windows	Rất đơn giản	✔✔✔

Điểm đặc biệt của mô hình RPC + DLL Plugin:

• cực nhẹ
• không cần framework lớn
• tận dụng code Delphi/C++ cũ

---

6. Khi nào nên dùng mô hình này?​

Rất phù hợp khi:
✔ Hệ thống nội bộ
✔ Excel / Access làm frontend
✔ Logic phức tạp cần bảo mật
✔ Muốn tái sử dụng DLL cũ
Ví dụ:

• hệ thống tính giá
• hệ thống phân tích dữ liệu
• hệ thống tài chính
• hệ thống AI nội bộ

---

7. Kết luận​

Công nghệ như DCOM có thể không còn phổ biến như trước, nhưng ý tưởng Remote Procedure Call vẫn là nền tảng của rất nhiều hệ thống hiện đại.
Ngày nay chúng ta thấy:

• gRPC
• microservices
• API server

đều dựa trên cùng một nguyên lý:

Client chỉ gọi hàm – Server xử lý logic.

Đối với các hệ thống Excel / Access, việc xây dựng một RPC Server với DLL plugin là một giải pháp:

• nhẹ
• nhanh
• bảo mật
• tái sử dụng code

và cực kỳ phù hợp cho các hệ thống doanh nghiệp nội bộ.

---